Niedoczynność tarczycy – żywienie i postępowanie

Niedoczynność tarczycy – żywienie i postępowanie

Cześć! Niedoczynność tarczycy to bardzo popularna choroba, w dzisiejszym poście pomożemy Wam połączyć ją z dietą. Zalecenia są naprawdę proste, a żywienie opieramy o Piramidę Zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej, Instytutu Żywności i Żywienia.

Zaczniemy od podstawowych definicji.

NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY – jest to choroba spowodowana niedoborem hormonów tarczycy, prowadzącym do spowolnienia procesów metabolicznych. Istnieje kilka rodzajów:

  • subkliniczna – najbardziej łagodna, w jej przypadku obserwujemy podwyższone TSH, natomiast FT3, a także FT4 mieszczą się w granicach normy,
  • pierwotna – klasyczna forma niedoczynności, w której TSH jest wysokie, a wartości FT3, FT4 mieszczą się lub są poniżej dolnych granic normy,
  • wtórna i trzeciorzędowa – charakteryzuje je niskie stężenie TSH, FT3, FT4

BADANIA TARCZYCY

Które należy wykonać, aby mieć całkowity obraz choroby to:

  • TSH,
  • FT3,
  • FT4,
  • aTPO, aTG,
  • USG TARCZYCY

OBJAWY

  • opuchnięta twarz i tzw. drugi podbródek,
  • senność,
  • uczucie zimna, szczególnie stóp i dłoni,
  • wypadanie włosów,
  • sucha skóra,
  • kolana i łokcie wyglądające na ,,brudne”,
  • częste uczucie zmęczenia,
  • płytki oddech,
  • problem z wypróżnianiem,
  • zmniejszone libido, impotencja,
  • trudności z utrzymaniem ciąży,
  • zatrzymanie wody w organizmie,
  • ,,tycie z powietrza”,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • przerzedzanie się brwi,
  • gorsza pamięć,
  • ochrypły głos,
  • bóle stawów i sztywność mięśni.

Odpowiednie żywienie w niedoczynności tarczycy jest bardzo ważne, osobom chorującym zaleca się spożywanie 4-5 posiłków dziennie, w regularnych odstępach, a ostatni powinien być spożyty co najmniej 2 godziny przed snem. Wartość energetyczna diety powinna zostać obliczona z uwzględnieniem płci, wieku, stanu fizjologicznego, aktywności fizycznej a także parametrów antropometrycznych. Zaleca się korzystanie z Norm IŻŻ z 2017 roku.

Wartość energetyczna diety nie może opierać się na zbyt dużym deficycie, gdyż może to spowodować podwyższenie poziomu TSH i zmniejszenie tępa przemiany metabolizmu. Zaleca się maksymalny 10-20% deficyt.

Rozkład makroskładników:

  • Białko 15-20% Będzie miało wysoki wpływ na produkcję hormonów tarczycy, a także wspomoże przemianę metabolizmu. Osoby borykające się z niedoczynnością często mają problem z wypadaniem i słabą kondycją włosów, odpowiednia podaż białka pomoże temu zapobiec. Źródła białka, po które warto sięgać to chude mięso (kurczak, indyk), ryby, mleko i jego przetwory, a także nasiona roślin strączkowych (bób, soja, ciecierzyca, soczewica, fasola)
  • Tłuszcze 25-35% Jego rodzaj ma szczególne znaczenie, należy unikać tłuszczów pochodzenia zwierzęcego gdyż zawierają wysokie ilości nasyconych kwasów tłuszczowych. Warto zastąpić je źródłami roślinnymi (oleje roślinne, nasiona, pestki, orzechy, awokado).
  • Węglowodany 45-65% Węglowodany powinny być z pełnego przemiału, pełnoziarniste, gdyż zawierają więcej błonnika, a także niższy indeks glikemiczny. Odpowiednia podaż błonnika wspomoże pracę jelit i ułatwi wypróżnianie. Wybieraj pełnoziarniste pieczywo, grube kasze, pełnoziarniste makarony, warzywa, owoce, produkty nisko przetworzone.

Składniki mineralne

W żywieniu osób z niedoczynnością tarczycy, witaminy i składniki mineralne mają duże znaczenie, szczególnie Witamina D, Selen, Cynk i Jod – ich odpowiednia podaż w diecie wspomoże dietoterapię.

Witamina D – ze względu na to, że jesteśmy narażeni na jej niedobór, głownie w sezonie jesienno-zimowym. Niedobór tej witaminy ma wpływ na:

  • wzmożenie zapalnego procesu;
  • nasilenie stresu oksydacyjnego;
  • zwiększenia stężenia przeciwciał;
  • wzmożonego wydzielania TSH;
  • obniżenia miana hormonów tarczycy w krwioobiegu.

Zalecana suplementacja to 2000 jednostek na dobę

Selen – odkrycia ostatnich 20 lat wskazują, że na gruczoł tarczycy wpływają zasoby selenowe. Tarczyca magazynuje duże stężenia selenu, utrzymując ten stan nawet w warunkach niedoboru.

Według badań od roku 1998 zaleca się spożywanie 200µg Selenu na dobę, w prewencji chorób tarczycy jako czynnik poprawiający pracę gruczołu. W Polsce głównie źródłem Selenu są: mięso oraz przetwory mięsne (37%), zboża (21%), mleko (11%), ryby i jaja (9%).

Funkcje selenu na gruczoł tarczycy;

  • uczestniczy w hamowaniu syntezy cytokin prozapalanych;
  • zmniejsza nadwrażliwość i nadmierną reaktywność do własnych antygenów chroniąc tarczycę przed autoagresją;
  • zmniejsza stres oksydacyjny tarczycy;
  • silny antyoksydant;
  • wpływa na regulację hormonów tarczycy.

Jod – jest pierwiastkiem niezbędnym do jodowania tyrozyny, służącym do syntezy hormonów tarczycy, jego niedobór prowadzi do:

  • zmniejszenia tej syntezy;
  • zwiększa wydzielanie TSH;
  • zmniejszenie wydzielania T4 i T3
  • powoduje zmiany w morfologii tarczycy;
  • niedoczynności tarczycy

Nie tylko niedobór jodu wpływa negatywnie na aktywność tarczycy, lecz także nadmiar.

Wysoki poziom spożycia doprowadza do zahamowania biosyntezy hormonów przez obniżenie wychwytu z krwi. Ilość dostarczanego jodu powinna być uzgodniona z lekarzem, jednak nie powinna być mniejsza niż dawka jak dla osoby zdrowej.

Cynk – jest równie istotnym składnikiem w postępowaniu dietetycznym:

  • reguluje syntezę hormonów tarczycowych
  • działa przeciwzapalnie i przeciwutleniająco;
  • działanie antyoksydacyjne;
  • jest składnikiem receptorów jądrowych;
  • reguluje PPM.

Jego niedobór może doprowadzić do:

  • obniżenia aktywności tarczycy;
  • zaburzenia wiązania T3;
  • obniżenia konwersji T3-T4;

LECZENIE

Najczęściej, osobom chorym zaleca się stosowanie lewotyroksyny. Warto pamiętać, że wdrożenie farmakoterapii skutkuje stosowaniem jej przez całe życie! Dlatego warto zacząć o diety i ograniczyć w niej spożywanie soi, warzyw krzyżowych i grejpfruta. Nie oznacza to, że kompletnie mamy z nich zrezygnować! Wystarczy, że ograniczymy ich spożywanie do 4h po spożyciu leków.

PODSUMOWUJĄC

Dietę należy opierać na zasadach żywieniowych, które opisałyśmy już w tym poście, w przypadku wystąpienia choroby autoimmunologicznej jaką jest Hashimoto zapraszamy do zapoznania się z tym postem.

Pamiętaj! Zdrowa dieta ma ogromy wpływ na pracę tarczycy – zacznij od niej!

Dodaj komentarz