Niedokrwistość z niedoboru żelaza w pigułce

Niedokrwistość z niedoboru żelaza w pigułce

Niedokrwistość - anemia

Najczęstszą postacią niedokrwistości jest niedokrwistość z niedoboru żelaza. Szacuje się, choruje na nią aż 1 na 8 osób. Na morfologii charakteryzuje się obniżonymi parametrami MCV i MCH. W przeciwieństwie do mężczyzn, na niedokrwistość częściej narażone są kobiety, ponieważ wiąże się to z utratą krwi podczas miesiączki oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na żelazo w trakcie ciąży i karmienia piersią.

Niedokrwistość- przyczyny:

  • po pierwsze zwiększona utrata żelaza,
  • po drugie zwiększone zapotrzebowanie na żelazo,
  • a także upośledzenie wchłaniania żelaza,
  • podobnie jak przebyte urazy,
  • a także przebyte zabiegi operacyjne,
  • co najważniejsze, niewystarczająca podaż żelaza w diecie.

niedokrwistość- żelazo i jego źródła

Niedokrwistość- objawy:

  • przede wszystkim bladość skóry i spojówek oka,
  • najistotniejsze zadyszka po wysiłku, który wcześniej nie sprawiał nam problemu,
  • niewątpliwie obniżona sprawność ruchowa,
  • apatia,
  • senność,
  • szumy uszne,
  • bezsprzecznie problemy z pamięcią i koncentracją,
  • płytki oddech,
  • omdlenia,
  • depresja
  • stany podgorączkowe,
  • uczucie zimna,
  • ból w klatce piersiowej.

Niedokrwistość- profilaktyka:

  • po pierwsze prawidłowo zbilansowana dieta z prawidłową podażą żelaza,
  • po drugie stosowanie się do zaleceń żywieniowych wymienionych poniżej,
  • a także rutynowe badania kontrolne,
  • podobnie do obserwacji własnego organizmu,
  • co ważne, suplementacja u osób narażonych na niedobór żelaza.
  • trzeba dbać o prawidłową morfologię kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, w którym płód gromadzi żelazo do produkcji krwinek po porodzie.
niedokrwistość morfologia

Niedokrwistość- farmakologia:

Co ważne, u większości chorych leczenie rozpoczyna się doustnymi preparatami żelaza przepisanymi przez lekarza. Mając to na uwadze, preparaty powinny być przyjmowane na pusty żołądek, tzn. na czczo, lub 2 godz. po ostatnim posiłku. W przeciwieństwie do preparatu w formie wodorotlenku żelaza. Należy unikać przyjmowania preparatów razem z kawą, herbatą i mlekiem, gdyż utrudniają one ich przyswajanie. Przez pierwsze 3 miesiące leczenia niedokrwistości z niedoboru żelaza raz w miesiącu należy wykonać badanie morfologiczne. Następnie badania kontrolne należy przeprowadzać raz na 3 miesiące.

niedokrwistość- źródła żelaza

Zalecenia żywieniowe:

  • przede wszystkim zadaniem diety jest dostarczenie odpowiedniej ilości żelaza, jak i wszystkich innych składników odżywczych,
  • oczywiście dieta powinna spełniać założenia aktualnych zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia,
  • warto zauważyć, że poszczególnie produkty zawierają różną zawartość żelaza.
  • ważne jest również dostarczanie białka pełnowartościowego.
  • żelazo pochodzące z produktów zwierzęcych występuje w formie hemowej i jest lepiej przyswajalne niż żelazo pochodzące z produktów roślinnych.

Substancje ograniczające wchłanianie żelaza:

  • po pierwsze ograniczeniu ulegają produkty zmniejszające wchłanianie żelaza (fosforany i fityniany znajdujące się w kaszach, orzechach, grochu, warzywach strączkowych, taniny (herbata/kakao), szczawiany (kakao, tofu, orzechy, rabarbar, botwinka, szpinak, szczaw, buraki, por, kabaczki, jeżyny, jagody, czerwonej porzeczce, winogronach) .
  • po drugie należy wystrzegać się łączenia produktów zawierających polifenole (kawa, herbata, wino czerwone), z tymi bogatymi w żelazo, wapń i błonnik,
  • składnikami obniżającymi wchłanianie żelaza są również: białko sojowe, jony manganu, cynku, miedzi, foswityna (w żółtku jaja),
  • unikać gotowania warzyw, gdyż mogą zmniejszyć zawartość żelaza o 20%;
  • dodatkowo przemiał ziaren zbóż powoduje straty 70-80% żelaza.

Substancje poprawiające wchłanianie żelaza:

  • z pewnością witamina C obecna m.in. w papryce czerwonej, kapuście kiszonej, cytrusach i innych,
  • podobnie do kwasów organicznych (jabłkowy, winowy),
  • przede wszystkim aminokwasy (cysteina i histydyna, metionina, glicyna, lizyna),
  • z drugiej strony białko zwierzęce (pełnowartościowe),
  • cukry (fruktoza, sorbitol).

Podsumowując zbilansowana dieta dopasowana do naszych potrzeb jest najlepszą profilaktyką przeciw niedoborom witamin.

Zainteresowany? Więcej o żywieniu w anemii możesz przeczytać tutaj

Z drugiej strony więcej na temat zdrowego odżywiania możesz przeczytać tutaj

Źródła:

  1. Grzymisławski M. Gawęcki J. 2012. Żywienie człowieka zdrowego i chorego. Tom 2. PWN.
  2. Gertig H. Przysławski J. 2015. Bromatalogia. Zarys nauki o żywności i żywieniu. PZWL.
  3. Ciborowska H. Rudnicka A. 2014. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL.
  4. Głąbska D. Kozłowska L. Lange E. Włodarek D. 2019. Dietoterapia. PZWL.
  5. Duława J. 2015. Vedemecum Medycyny Wewnętrznej. PZWL.
  6. Grzymisławski M. 2019. Dietetyka kliniczna. PZWL.
  7. Wołowiec D. Hus I. Korycka- Wołowiec A. 2016. Hematologia w gabinecie PZWL.

Ten post ma 2 komentarzy

  1. Iza

    Szczerze mówiąc to pomimo tego, że trochę siedzę w temacie, ponieważ niedokrwistość mnie dotyczy, to nie wszystkie informacje tu przedstawione były mi znane. Dziękuję

Dodaj komentarz