Oś mózg-jelita w pigułce- co łączy jelita z mózgiem?

Oś mózg-jelita w pigułce- co łączy jelita z mózgiem?

Jelita wykazują znaczącą funkcję w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Praca jelit łączona jest z alergiami, nowotworami, stanami zapalnymi jelit oraz z chorobami psychicznymi i neurodegeneracyjnymi (ang. brain-gut axis, tzw. oś mózg-jelita).  

Oś mózg-jelita i zaburzenia z nią związane

Jak bakterie jelitowe komórkowe komunikują się z mózgiem? Oś mózg-jelita

Bakterie jelitowe posiadają umiejętność dwukierunkowej komunikacji z ośrodkowym układem nerwowym dzięki wielu mechanizmom, takim jak metabolizm tryptofanu, zmiany składu mikrobioty, pobudzanie układu immunologicznego za pomocą nerwu błędnego, hormonalną reakcję jelit oraz wytwarzane przez bakterie metabolity. Centralny układ nerwowy jest kontrolowany przez mikrobiotę jelitową, dzięki umiejętności naśladowania neuroaktywnych molekuł m. in. histaminy, acetylocholiny, serotoniny, kwasu gamma-aminomasłowego, katecholaminy.

Kwas gamma- aminomasłowy (GABA) może być wytwarzany przez Lactobacillus i Bifidobacterium, podczas gdy Escherichia, Bacillus i Saccharomyces ssp. mogą wytwarzać noradrenalinę. Escherichia, Candida, Streptococcus i Enterococcus produkują serotoninę, a Bacillus dopaminę. Lactobacillus spp. wytwarza acetylocholinę. Produkty fermentacji sacharydów (krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe), dzięki umiejętności przedostawania się do obiegu systemowego, wpływają na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Nerw błędny (łącznik mózgowia z układem pokarmowym) przekazuje komunikaty o zmianach w budowie mikrobioty, neuronalnych czy hormonalnych. Jest to bezpośrednie połączenie mózgowia z układem pokarmowym. Nerwowe sploty jelit potrafią działać samodzielnie od ośrodkowego układu nerwowego, jednakże układ ten funkcjonuje pod oddziaływaniem nerwowych splotów i mikroflory jelit. Neurony posiadają swój koniec w epitelium jelit.

Co wpływa na neuroprzekaźniki?

Czynniki zakaźne, środowiskowe czy także neuromodulatory, neurotransmitery, antybiotyki, cytokininy i inne niezbędne metabolity- one wszystkie są odpowiedzialne za przekazanie informacji o zaburzeniach mikroflory jelitowej i jej homeostazie do ośrodkowego układu nerwowego. Interakcje pomiędzy dwukierunkową komunikacją ośrodkiem regulacji sytości i głodu, osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i neuropeptydów, które są wytwarzane przez nerwowe włókna czuciowe, wpływają pośrednio na osiągalność składników pokarmowych, a także bezpośrednio na skład mikroflory jelitowej (oś mózg-jelita). Jest to przyczyną pochodzenia wielu zaburzeń, których źródłem jest ogniwo zapalne, takich jak autyzm, ADHD, zaburzenia nastroju. Nawet nieduży stan zapalny, jakim jest zniszczenie równowagi mikroflory jelitowej, jest przyczyną wystąpienia depresji.

Co najbardziej wpływa na stan mikroflory?

Największy wpływ na zaburzenie stanu mikroflory jelitowej ma zarówno stres fizjologiczny, jak i emocjonalny – czynnik, który jest nieodzowny w dzisiejszym życiu. Badania wykazały, że osoby narażone na silny stres posiadają zmniejszoną zawartość bakterii Lactobacillus. Zainteresowanie związane z terapeutycznym zastosowaniem modyfikacji zawartości mikroflory jelitowej u osób chorych psychiczne wciąż rośnie. Jak wcześniej wspomniano, mikrobiota jelitowa potrafi przekształcać niestrawione sacharydy do SCFA (krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych). Przykład stanowią: kwas masłowy, kwas octowy i kwas propionowy.

Jak to się sprawdza u pacjentów z różnymi schorzeniami?

Mikrobiota jelitowa pełni ważną funkcję w patogenezie autyzmu. Badania wskazują, że kompozycja bakteryjnej flory jelitowej u osób ze diagnozowanym autyzmem jest odmienna od osób zdrowych. Posiadają zwiększoną zawartość bakterii Clostridium. Przy podaniu probiotyków i antybiotyków można zauważyć znaczną poprawę nie tylko sprawowania, ale również umiejętności porozumiewania się . W przypadku pacjentów ze schizofrenią korzystne okazało się wprowadzenie diety bezglutenowej i bezkazeinowej, a także podanie probiotyków i antybiotyków. W szczególności depresja-schorzenie neurologiczne, które jest najczęściej rozpoznane, wiąże się z prawidłową pracą jelit. U chorych zauważa się zwiększoną liczebność bakterii Alistipes (Bacteroidetes) w stosunku do innych bakterii tego typu. To wszystko udawania, że oś mózg-jelita powinna być ciągłym elementem badań naukowców.

Oś mózg-jelita: Profilaktyka

W przypadku wystąpienia zespołu przewlekłego zmęczenia można zaobserwować identyczną sytuację. Wahania nastroju i zaburzenia lękowe wiążą się nie tylko ze składem ilościowym, ale także jakościowym flory bakteryjnej jelit. Zespół jelita drażliwego ściśle łączy się z występowaniem zaburzeń lękowych. Jako profilaktykę tych zaburzeń poleca się włączenie do diety szczepów Lactobacillus casei shirota, które łagodzą objawy. Korzystne okazało się również zastosowanie probiotyków i ketaminy, która zwiększa poziom bakterii Mollicutes i Butyricimonas . Poznanie wyżej wymienionych mechanizmów działania (oś mózg-jelita) wymaga szczegółowych badań, które mogą mieć wpływ na medycynę w przeszłości, jednak ty możesz zadbać o swoje jelita już dzisiaj!

Oś mózg-jelita-jak zacząć dbać o zdrowie i jelita już teraz?

Oś mózg-jelita- więcej na ten temat możesz poczytać tutaj

Źródła:

1. Cenit M., Sanz Y., Codoner- Franch P. 2017. Influence of gut microbiota on neuropsychiatric disorders. World Journal of Gastroenterology: 23(30): 5486-5498. 2. Dinan T., Cryan J. 2017. Gut instincts: microbiota as a key regulator of brain development, ageing and neurodegenerations. The Journal of Physiology: 595.2, 489-503.

2. Gille D., Schmid A., Walther B., Vergeres G. 2018. Fermented Food and Non-Communicable Chronic Diseases: A Review. Nutrients: 10, 448. 4. Gulas E., Wysiadecki G., Strzelecki D., Gawlik- Kotelnicka O., Polguj M. 2018. Jak mikrobiota może wpłynąć na psychiatrię? Powiązania między florą bakteryjną jelit a zaburzeniami psychicznymi. Psychiatria Polska: 52(6), 1023-1039.

3. Kim Y., Shin C. 2018. The microbiota-Gut-Brain Axis in Neuropsychiatric Disorders: Pathophysiological Mechanisms and Novel Treatments. Current Neuropharmacology: 16, 559-573. 6. Latalova K., Hajda M., Prasko J. 2017. Can Gut Microbes Play a Role in Mental Disorders and Their Treatment?. Psychiatria Danubina: 29(1), 28-30.

4. Mangiola F., Ianiro G., Franceschi F., Fagiuoli S., Gasbarrini G., Gasbarrini A. 2016. Gut microbiota in autism and mood disorders. World Journal of Gastroenterology: 22(1), 361-368.

5. Mayer E., Tillisch K., Gupta A. 2015. Gut/ brain axis and the microbiota. The journal of Clinical Investigation: 125(3), 925-938.

6.Tillisch K., Labus J., Kilpatrick L., Jiang Z., Stains J., Ebrat B., Guyonnet D., Legrain-Raspaud S., Trotin B., Naliboff B., Mayer E. 2013. Consumption of Fermented Milk Product With Probiotic Modulates Brain Activity. Gastroenterology: 144(7).

7. Yang C., Qu Y., Fujita Y., Ren Q., Ma M., Dong C. and Hashimoto K. 2017. Bifidobacterium in the gut microbiota confer resilience to chronic social defeat stress in mice. Scientific reports: 7: 45942.

Dodaj komentarz